امسال در جلسه ی ستاد استهلال که در ماه شعبان و برای بررسی وضعیت رویت پذیری هلالهای رمضان و شوال تشکیل شده بود پیشنهادی را مطرح کردم که خوشبختانه در پایان ماه رمضان و عید فطر نتیجه ی مثبت آن آشکار شد.


مقام معظم رهبری مد ظله العالی رویت هلال با ابزار را حجت میدانند. البته این امر منحصر به مقام رهبری نیست و برخی دیگر از مراجع تقلید نظیر حضرات آیات عظام مرحوم فاضل لنکرانی ، مرحوم بهجت ، نوری همدانی و موسوی اردبیلی نیز رویت هلال با ابزار را حجت دانسته و یا میدانند.

از سوی دیگر ، برخی از مراجع تقلید نظیر حضرات آیات عظام مرحوم تبریزی ، سید محمدسعید حکیم ، صافی گلپایگانی  و سید صادق روحانی که رویت هلال با ابزار را حجت نمیدانند ، قائل به اتحاد افق هستند. بدین معنا که اگر در منطقه ای از جهان رویت هلال بطریق شرعی اثبات شود این رویت برای سایر مناطقی که در شب بودن با این منطقه مشترک باشند حجت خواهد بود. بر این اساس ، رویت هلال با چشم غیر مسلح در قاره های اروپا و افریقا ، برای ایران حجت است ( حتی در برخی از ایام سال رویت هلال در قاره امریکا نیز میتواند برای ساکنین ایران  حجت باشد ).

هلالی که در ایران با ابزار قابل رویت باشد ، بطور قطع و یقین در اروپا و یا افریقا با چشم غیر مسلح قابلیت رویت خواهد داشت. چند سال قبل با دفتر یکی از مراجع عظام که قائل به وحدت افق بودند تماس گرفته و پرسیدم چرا حضرت آیت الله فلان روز را بعنوان اول ماه اعلام نکرده اند در حالیکه هلال ماه در افریقای جنوبی توسط جمع کثیری از مردم با چشم غیر مسلح رویت گردیده و بر اساس قاعده ی اتحاد افق ، این رویت برای کشور ایران نیز قابل پذیرش بوده است؟ مسئولین دفتر آن مرجع بزرگوار اظهار داشتند حضرت آیت الله در آن کشور نماینده ندارند و رویت هلال بطریق شرعی برای ایشان به اثبات نرسیده است.

با توجه به سابقی ذهنی که در این خصوص داشتم در جلسه ستاد استهلال اظهار کردم اگر موضوع رویت هلال با چشم غیر مسلح در سایر کشورها را در دستور کار ستاد قرار دهیم خواهیم توانست اجماعی در بین مراجع عظام در باب اعلام عید فطر ایجاد کنیم. لازم هم نیست در این رابطه نماینده ای و یا رصدگری را به کشوری اعزام کنیم. ایران در اکثر کشورهای اروپایی و افریقایی دارای سفارتخانه است. کافی است برخی نکات آموزشی مختصر را برای کارکنان سفارتخانه های ایران در کشورهای مورد نظر ارسال کرده و از آنان بخواهیم همراه با سایر مسلمانان منطقه ی ماموریت خود ، برای رویت هلال با چشم غیر مسلح اقدام نمایند. شهادت دادن این افراد به رویت هلال با چشم عادی میتواند ادله ی شرعی مورد نیاز مراجعی که به اتحاد افق قائل هستند را فراهم نماید.

این پیشنهاد به تصویب رسید و هماهنگیهای لازم انجام شد. بحمدالله در شب عید فطر چندین گزارش دقیق و مناسب از سفیران و کارکنان سفارتخانه های ایران در کشورهای افریقایی دریافت شد که نشان میداد هلال ماه بسادگی با چشم عادی در کشورهای افریقای جنونی ، تانزانیا و چند منطقه ی دیگر افریقا رویت شده است. این گزارشها در اختیار مراجع عظام قرار گرفت و نتیجه ی آن ، اعلام روز یکشنبه بعنوان عید فطر توسط جمع کثیری از مراجع عظام شد.