بخشی از سنگ نگاره های تخت جمشید ، به معرفی اقوامی که تحت حکومت هخامنشیان بوده اند اختصاص دارد. در این نگاره ها ، هیاتهای نمایندگی این اقوام با آرایش ظاهری و پوشش مخصوص قوم خود و با همراه داشتن بهترین هدایا از منطقه ی سکونتشان به حضور شاهنشاه هخامنشی داریوش کبیر میرسند. در سفری که چند ماه قبل به شیراز داشتم فرصتی دست داد تا بخشی از این نگاره ها را به تصویر بکشم. برای معرفی این اقوام ، به مرور عکسهای مربوط به آنان را منتشر خواهم کرد. توضیحات مربوط به اقوام از کتاب " از زبان داریوش " ( پروفسور هاید ماری کخ – مترجم : دکتر پرویز رجبی ) برگرفته شده است.

 

بخش نخست : هیات نمایندگی لیدیایی ها

 

 

این هیات مرکب از 6 نفر است. رئیس هیات ، اولین نفر سمت راست است. در تمام نگاره ها ، دست چپ رئیس هیات در دست راست یکی از شاهزادگان هخامنشی قرار دارد. این قوم در ترکیه ی امروزی سکونت داشته و پایتخت آنان ( سارد ) در فاصله ی 80 کیلومتری دریای اژه بوده است

 

 

 

چهار نفر اول این هیات کلاه مخصوصی بسر دارد که مخروطی بوده و متمایل به عقب است. دو نفر بعدی فاقد کلاه هستند. شاید داشتن این کلاه به معنای دارا بودن موقعیت اجتماعی خاص باشد. در پشت گوش هر 6 نفر ، منگوله ای دیده میشود که برای تزئین استفاده شده است. در کتاب " از زبان داریوش " و در مورد دو نفری که کلاه بر سر ندارند آمده است که این منگوله ، زلف پشت گوش این دو نفر است اما با دقت بیشتر ، متوجه خواهیم شد که اینها هم مانند 4 نفر اول از این منگوله برای زینت استفاده کرده اند و بند این منگوله از زیر موها عبور کرده است.

 

 

 

 لباس قابل رویت این قوم از دو قسمت تشکیل شده است. قسمت اول تن پوشی است که از زیر گردن تا پایین زانو را می پوشاند. آستینهای این لباس نیز تا آرنج است. بر روی این لباس نوارهای متعددی دیده میشود ( نوارهای آستینها عمود بر نوارهای بخش تنه هستند ). بر روی این تن پوش از شنلی استفاده شده که طرز بستن آن بسیار به لباس ملی زنان هند ( ساری ) شبیه است. بخشی از این شنل بر روی دست چپ افتاده و ادامه ی آن بعد از پیچیدن به دور بدن ، از روی شانه ی چپ به پشت افتاده است. در لبه های این شنل منگوله هایی برای تزیین بسته شده است که سنگ نگار آن دوران ، آن را با دقت و ظرافت حکاکی کرده است. منگوله های عرض این شنل با فاصله ی کم از یکدیگر قرار داشته اند و تعدادی منگوله هم در طول پارچه ( با فاصله ی زیاد از هم ) دیده میشود.

 

 

 

کفشهای این قوم بدون بند و شبیه به نیم چکمه است. این کفشها تا بالای مچ را پوشش میدهد.

 

 

 

رئیس هیات هدیه ای در دست ندارد. سه نفر بعدی به ترتیب ، دو کوزه ( احتمالا" از جنس طلا یا نقره ) ، دو جام و دو حلقه ی طلایی بازو به همراه دارند. دسته ی کوزه ها دارای طرح بز بالدار و حلقه های بازو نقش سر عقاب دارند.

 

 

 

دو نفر آخر این هیات ، ارابه ای همراه با دو اسب را حمل میکنند. اگر به چرخ این ارابه دقت نمایید دور تا دور آن را دندانه دار خواهید یافت. انتهای طنابی که به اسبها متصل است در پشت ارابه دیده میشود. انتهای دم اسبها هم بسته شده و بر روی بندهای دهنه ی اسبها ( روی پیشانی و بین دو گوش ) یک افسر تزئینی نصب شده است.