در روز دوم کنفرانس همه سر حالتر بودند.


در اتوبوس با یه دوست نیجریه ای آشنا شدم و گفتگوی مختصری در مورد کارهای عکاسیم داشتیم.

 

 

 

 

 

 بخش چهارم سخنرانیها به ریاست دوست ارجمند و گرامی جناب آقای نیری آغاز شد. نخستین سخنران محمد عوده بود.

 

 

 

 

سخنرانی او در زمینه ی اوقات شرعی و معرفی نرم افزاری بود که در این زمینه طراحی کرده است. در بین اوقات شرعی ، بدست آوردن زمان فجر صادق و مغرب ، پیچیده و دشوار است. در بامدادان و قبل از سپیده ی صبح ، نور منطقة البروجی از افق شرقی رو به بالا گسترش می یابد. این روشنایی بجای پهن شدن بر روی افق ، بصورت عمودی ( که به دم روباه تشبیه شده است ) رو به بالا حرکت میکند. این نور حاصل بازتابش نور خورشید توسط ریز ذره هایی است که در صفحه ی دایرة البروج و مناطق نزدیک به آن در فضا پراکنده اند. پس از نور دایرة البروجی ( که فجر کاذب نامیده میشود ) ، روشنی دیگری پدیدار میگردد که اولین مراحل روشن شدن جو زمین در اثر تابش نور خورشید است. به این روشنایی فجر صادق گفته میشود.

در زمان غروب خورشید ، علاوه بر قرمز شدن افق غربی ، افق شرقی نیز به رنگ قرمز در می آید ( در اثر پدیده ی شکست نو در جو ). هر زمان که قرمزی افق شرقی ناپدید شد ، زمان مغرب و وقت نماز شده است.

تعیین زمان فجر صادق و از بین رفتن قرمزی افق شرقی ( در هنگام مغرب ) امری حسی است که فقط میتوان با انجام آزمایشات متعدد به زمان واقعی آن نزدیک شد. در کشورهای عربی و بین اهل تسنن فعالیتهای زیادی در این رابطه انجام شده و یا در حال انجام است. تا جایی که اطلاع دارم در ایران شورای مرکز تقویم چنین آزمایشی را انجام داده است اما از اینکه آیا این آزمایشات و رصدها تداوم یافته و یا متوقف شده است بی اطلاعم.

 

سخنران بعدی دکتر عابد از کشور اردن بود. گروهی به سرپرستی ایشان در صحرای نزدیک امان پایتخت اردن در چند روز متوالی به رصد و عکاسی از پدیدار شدن فجر کاذب و صادق مبادرت ورزیده اند. موضوع سخنرانی دکتر عابد ، گزارش همین رصدها بود. بعد از سخنرانیهای استم و مارتین ، سخنرانی دکتر عابد برایم جذابتر از بقیه ی بخشهای کنفرانس بود ؛ شاید بخاطر اینکه این رصد همراه با عکاسی انجام شده است.

 

 

ضمن اهمیتی که برای کار این گروه قائلم ، نکته ای در سخنرانی دکتر عابد وجود داشت که هر کاری کردم نتوانستم با آن کنار بیایم. به عکسهای زیر نگاه کنید :

 

 

 

 

این دو نمونه عکس از فجر کاذب است که در کشورهای دیگر گرفته شده و در گزارش دکتر عابد استفاده شده بود. حال به سه دسته عکسی که توسط گروه دکتر عابد تهیه شده است دقت کنید :

 

 

 

عکس اول ساعت 05:16 و عکس دوم ساعت 05:17 ( تاریخ 22 ژانویه 2010 )

 

 

 

عکس اول ساعت 04:59 و عکس دوم ساعت 05:00 ( تاریخ 19 فوریه 2010 )

 

 

 

عکس اول ساعت 04:38 و عکس دوم ساعت 04:39 ( تاریخ 30 اکتبر 2010 )

 

طبق گزارش دکتر عابد عکسهای اول هر دسته نشان دهنده ی فجر کاذب و عکسهای دوم نشان دهنده ی فجر صادق است. به نظر میرسد تنظیمات دوربین برای گرفتن عکسهای اول و دوم هر دسته تغییر یافته است زیرا این اندازه تغییر روشنایی آسمان در فاصله ی زمانی 1 دقیقه ، منطقی به نظر نمی رسد. در زمان پرسش و پاسخ از دکتر عابد پرسیدم آیا شما در زمان عکاسی از فجر صادق و فجر کاذب ، تنظیمات دوربین رو تغییر نداده اید؟ ایشون با اطمینان گفتند نه.

 

عشاء و فجر برای عرض های جغرافیایی بالا و فضا نوردان عنوان سخنرانی آقای دکتر عبدالله المسند از عربستان سعودی بود.

 

 

 

در نیمکره شمالی کره زمین ، طول روز از اول زمستان تا اول تابستان به تدریج زیاد میشود. هر چه عرض جغرافیایی بیشتر شود مقدار این افزایش بیشتر خواهد شد تا اینکه در روز اول تابستان به حداکثر خود میرسد. اگر عرض جغرافیایی بیش از 67 درجه شود ، طول روز میتواند به 24 ساعت هم برسد ( خورشید در تمام 24 ساعت بالای افق است ). در استکهلم ( پایتخت سوئد ) و در روز اول تابستان طول روز بیش از 19 ساعت است. در مناطق شمالی سوئد ، نروژ و فنلاند ، در اواخر بهار و اوایل تابستان ، خورشید هرگز غروب نمیکند.

یکی از موضوعات مورد بحث بین منجمین و فقهاء ، چگونگی انجام فرائض نماز و روزه برای مسلمانان ساکن در این نقاط است. اهل تسنن نماز را در 5 وقت اداء میکنند و معتقدند نمیتوان نماز را در غیر از وقت آن خواند ( مثلا" نماز عشاء را نمیتوان همزمان با نماز مغرب و در اول وقت مغرب خواند ). اگر عرض جغرافیایی محل سکنونت یک مسلمان اهل تسنن کمی بیشتر از استکهلم باشد ، در روزهایی از سال ، پس از غروب خورشید و فرا رسیدن زمان نماز مغرب ، بدلیل بسیار کوتاه بودن طول شب ، بجای اینکه وارد وقت نماز عشاء شود ، وارد وقت نماز صبح خواهد شد.

زیاد بودن طول روز در این مناطق ، مشکلاتی برای روزه داری مسلمان نیز پیش خواهد آورد. از همین روی گروهی از دانشمندان ( نجومی و فقهی )‌ سعی دارند راهکارهایی در این رابطه ارائه نمایند. دکتر عبدالله المسند در سخنرانی خود پیشنهاد کردند در این مناطق نماز مغرب و عشاء بصورت جمع خوانده شود ( آنگونه که اهل تشیع عمل میکنند ).

موضوع دیگری که دکتر عبدالله به آن پرداخت این بود که فضانوردان مسلمان در ایستگاه فضایی برای خواندن نماز چگونه رو به قبله قرار گیرند؟ ایستگاه فضایی در هر روز چندین و چند بار به دور زمین میچرخد. البته خود فضانوردان هم در حالت بی وزنی دور خودشان میچرخند!! دکتر عبدالله پیشنهاد میکرد فضانوردان مسلمان فقط صورت خود را مقابل کره زمین بگیرند و نماز بخوانند.

 

موضوعانی از این قبیل ( که در فیلم مارمولک هم به نوعی با طنز مطرح شده بود ) پرسشهایی اساسی تری را پیش میکشد ؛ از جمله :

-          آیا فرائض دین اسلام ، صرفا" مخصوص عرض های جغرافیایی میانه است؟

-          اگر انسان از کره ی زمین خارج شد آیا تکالیف شرعی نماز ، روزه ، زکات و حج از او ساقط میشود؟

-          آیا اسلام فقط برای کره زمین ( آن هم بخشهای خاصی از آن ) است؟

 

چند سخنرانی دیگر هم در زمینه ی اوقات شرعی ( با تمرکز بر روی فجر و مغرب ) ایراد شد.

 

 

 

آقایان دکتر نضال قسوم ( امارات ) و دکتر خانجی ( سوریه ) سخنرانان بعدی بودند.

 

موقع نهار با یک دوست ویژه ی اماراتی آشنا شدیم.

 

 

آقای نزار سلام یک عاشق نجوم و به تنهایی ، یک رصدخانه ی پرتابل است. او چهار ماشین مختلف دارد که بخش عقب هر چهار خودرو رو تبدیل به رصدخانه کرده است!! بیش از 70 تلسکوپ دارد!!!!! موبایل کوچکش آنقدر توانایی دارد که بجای کامپیوتر لپ تاپ ، از این موبایل برای هدایت تلسکوپها استفاده میکند. تجهیزات آموزشی و عکاسی وی بی نظیر است.... بازم بگم؟؟!!

 

 

 

 

 

در کنار این همه تکنولوژی ، او فرد بسیار فعالی است. یک تنه برنامه ی شبهای نجومی برای مردم و بخصوص دانش آموزان برگزار میکنه. برای رصد به تنهایی به صحرا میره و از رصد آسمون شب لذت میبره. تنها مشکلی که ایشون داره ، شرایط نامناسب آب و هوایی امارات است و همین یه مشکل باعث شده نتونه کارهای رصدی و یا عکاسی ارزشمندی انجام بده.

 

سخنرانی های بعد از نهار تناسب چندانی با سخنرانیهای صبح و دیروز نداشت. بیشتر مطالب عمومی و بعضا" غیر مرتبط با رویت هلال بود. برای همین تصمیم گرفتیم بعد از نهار به هتل برگردیم.