پس از مدتها ، فرصت دوباره ای برای رویت دو هلال صبحگاهی و شامگاهی در دو روز متوالی فراهم شده اما حیف که در هر دو مورد ، ماه در اوج مداری قرار داره.


در بامداد روز جمعه 13 اسفند 1389 هجری شمسی مصادف با 28 ربیع الاول 1432 هجری قمری و برابر با 4 مارس 2011 میلادی هلال ماه در مناطق مرکزی ایران حدود 36 دقیقه قبل از خورشید از افق شرقی طلوع خواهد کرد. مختصات هلال ( مکان مرکزی – بدون منظور داشتن اثر شکست نور در جو ) در زمان طلوع و در شهر اصفهان بشرح زیر خواهد بود :

 

زمان طلوع ماه : در ساعت 05:52:07 بامداد روز جمعه

سن هلال در زمان طلوع : 18 ساعت و 24 دقیقه قبل از مقارنه

سمت ماه : سمت 96.6 درجه جغرافیایی

ارتفاع خورشید در زمان طلوع ماه : 8.5 درجه قوسی زیر افق

جدائی زاویه ای ماه و خورشید : 8.7 درجه قوسی

اختلاف سمت ماه و خورشید : 4.2 درجه قوسی ( ماه در طرف راست خورشید است )

ضخامت بخش میانی هلال : 0.17 دقیقه قوسی

فاز ماه : 0.69% نسبت به قرص کامل ماه

فاصله ی زمین تا ماه : حدود 404951.5 کیلومتر

فاصله ی زمانی بین طلوع ماه تا طلوع خورشید : 36 دقیقه و 27 ثانیه

زمان رسیدن خورشید به ارتفاع منفی 5 درجه ( 5 درجه زیر افق ) : در ساعت 06:08:41

ارتفاع ماه از افق در زمانی که خورشید 5 درجه زیر افق است : حدود 2.8 درجه قوسی ( با در نظر گرفتن اثر شکست نور در جو )

مناسبترین زمان برای رویت هلال : از ساعت 05:59 تا ساعت 06:09 بمدت 10 دقیقه ( قبل و بعد از این زمان هم امکان رویت وجود دارد اما لازمه ی آن برخورداری از افق شرقی بدون موانع ، شرایط بسیار مناسب جوی ، ابزار مناسب و قوی و نیز تجربه رصدی است )

 

باریک بودن و در اوج قرار داشتن این هلال ، کار رصد آن را سخت میکند ، در نتیجه هم نیازمند ابزار مناسب و شرایط جوی خوب هستیم و هم باید از تجربه ی کافی برای یافتن چنین هلالهایی برخوردار باشیم.

 

حدود 36 ساعت بعد ، در شامگاه روز شنبه 14 اسفند 89 ، هلال ربیع الثانی 1432 در شرایطی نسبتا" مشابه با هلال صبحگاهی روز قبل ، در افق غربی قابل مشاهده خواهد بود. مختصات هلال ( مکان مرکزی – بدون منظور داشتن اثر شکست نور در جو ) در زمان غروب خورشید و در شهر اصفهان بشرح زیر خواهد بود :

 

زمان غروب خورشید : در ساعت 18:03:41

سن هلال در زمان غروب خورشید : 17 ساعت و 48 دقیقه بعد از مقارنه

سمت ماه : سمت 266.9 درجه جغرافیایی

ارتفاع ماه : 7.1 درجه قوسی

جدائی زاویه ای ماه و خورشید : 8.65 درجه قوسی

اختلاف سمت ماه و خورشید : 3.5 درجه قوسی ( ماه در طرف راست خورشید است – کمتر هلال شامگاهی در ایران ، در سمت راست خورشید قرار میگیرد )

ضخامت بخش میانی هلال : 0.17 دقیقه قوسی

فاز ماه : 0.68% نسبت به قرص کامل ماه

فاصله ی زمین تا ماه : حدود 406408.5 کیلومتر

فاصله ی زمانی بین غروب خورشید تا غروب ماه : 38 دقیقه و 46 ثانیه

زمان رسیدن خورشید به ارتفاع منفی 5 درجه ( 5 درجه زیر افق ) : در ساعت 18:23:33

ارتفاع ماه از افق در زمانی که خورشید 5 درجه زیر افق است : حدود 3.2 درجه قوسی ( با در نظر گرفتن اثر شکست نور در جو )

مناسبترین زمان برای رویت هلال : از ساعت 18:23 تا ساعت 18:34 بمدت 11 دقیقه ( قبل و بعد از این زمان هم امکان رویت وجود دارد اما لازمه ی آن برخورداری از افق غربی بدون موانع ، شرایط بسیار مناسب جوی ، ابزار مناسب و قوی و نیز تجربه رصدی است )

 

چنانچه بتوانیم هر دو هلال فوق را ببینیم ، به فاصله ی زمانی بین آخرین رویت هلال صبحگاهی جمعه تا اولین رویت هلال شامگاهی شنبه ، رکورد وداع تا دیدار میگویند ( وداع با هلال پیر ماه قبل و دیدار با هلال ماه نو ). سالها است که در این زمینه رکوردگیری میشود. اخیرا" مطالبی در این باره مطرح شده که شرایط دو رصد پی در پی باید چگونه باشد تا رکورد وداع تا دیدار تلقی شود؟ برخی دوستان نظرشان بر این است که این دو رصد باید توسط شخصی واحد ، با استفاده از ابزاری یکسان و در محلی ثابت انجام شود. همچنین مطالبی در مورد زمان رویتها و اینکه در زمان رویت هلال خورشید در آسمان حضور دارد یا نه مطرح میگردد.

اعتقاد شخصی بنده این است که برای ثبت این رکورد سه شرط باید محقق شود. اولا" هر دو رصد توسط یک نفر انجام شود ، ثانیا" صدق رویت وجود داشته باشد ( بدین معنا که در این دو رصد پی در پی ، رویت هلال انجام شود. آشکار سازی هلال با دوربینهای CCD و یا پدیدار کردن هلال در عکس با استفاده از نرم افزارهای ویرایش عکس ، حکم رویت را ندارد ) و ثالثا" استفاده و یا عدم استفاده از ابزار در هر دو رصد بطور یکسان باشد ( در هر دو رصد یا رویت با چشم و یا رویت با ابزار انجام شود).

چنانچه این سه شرط محقق گردد ، مکان و ابزار و موقعیت خورشید ، اهمیت و تاثیری در ثبت این رکورد نخواهد داشت. بر این اساس به نظر بنده تنها دو رکورد وداع تا دیدار را میتوان متصور بود ؛ اول رکورد وداع تا دیدار با چشم عادی و دوم رکورد وداع تا دیدار با چشم مسلح.

رکورد وداع تا دیدار با چشم مسلح هم اکنون در اختیار آقای محسن شریفی است که در روزهای 9 و 10 اسفند 84 و با رویت آخرین هلال صبحگاهی محرم 1427 و هلال بسیار جوان شامگاهی صفر 1427 موفق شدند این رکورد را به زیر 30 ساعت ( اگر درست بخاطر سپرده باشم ) برسانند.